ریگی در کفشمان نیست ؛ پایمان را هم در کفش کسی نمیکنیم ؛ ما همیشه پابرهنه ایم


کم خوري و گرسنگي آثار و فوايد بي شماري دارد که شايد بتوان گفت کمتر مورد اخلاقي است که بتواند با فوايد کم خوري مقابله نمايد و بر شکم پرستان واجب فوري و عيني است که هر چه سريع تر به علاج اين بيماري بپردازند.

اگر چه در بحث عواقب پرخوري، مواهب کم خوري هم تا حدود زيادي روشن مي شود ولي ما به طور جداگانه به 10 اثر دیگر از آثار گرسنگي و کم خوري اشاره مي کنيم:

 تن درستي و سلامت روح و جسم

ـ امام صادق (علیه السّلام) می فرمایند: قِلَهُ الاَکلِ مَحمُودٌ في کُلِّ قَومٍ، لاَنَّ فيهِ مَصلَحَهَ الباطِنِ وَ الظّاهِرِ

کم خوري خصلتي پسنديده در نزد همه ی اقوام جهان است چون موجب صلاح ظاهر و باطن است.[1]   

کلمه ی ظاهر، در جمله ی حضرت (علیه السّلام) به جهت حفظ از اسقام و امراض است و کلمه ی باطن به جهت سبکي معده و گرسنگي است که انسان را به خضوع و خشوع نزديک مي کند و خضوع و خشوع، يکي از مبادي اصلي صفات محموده است.

ـ سعدي در گلستان مي گويد:
 اندورن  از طعام  خالي  دار      تا  در آن  نور معرفت  بيني

ـ در سخن ديگري از همان حضرت منقول است که فرمود: چيزي خطرناک تر از پرخوري براي قلب انسان وجود ندارد؛ زيرا پرخوري دو ارث به جاي مي گذارد:
1- قساوت قلب
2- تهييج شهوات نهفته[2]

ز کم خوردن کسي را تب نگيرد          ز پر خوردن به روزي صد بميرد

و گرسنگي بهترين غذاي روح و طعام قلب مؤمن است.
ـ امام صادق(علیه السّلام)  مي فرمايد:
هر دردي و مرضي از تُخَمَه (پرخوري و سوء هاضمه) حاصل مي شود، مگر تب. [3]

ـ اميرالمؤمنين(علیه السّلام)مي فرمايد:
عيسي(علیه السّلام)به شهري رسيد که مرد و زني فرياد مي کردند و با هم نزاع داشتند. حضرت علّت را پرسيد؟
مرد گفت: اين زن من صالحه است و عيبي ندارد، اما ديگر او را دوست ندارم چون رويش کهنه و بي طراوات و پير شده است.
حضرت به آن زن فرمود: آيا مي خواهي رويت تازه و با طراوت شود؟
گفت: آري!
حضرت فرمود: طعام زياد مخور و سير مشو؛ زيرا طعام زياد معده را به جوش مي آورد. زن چنين کرد و بعد از مدّتي به حال اوّل بازگشت و محبوب شوهر شد.[4]
 
ـ امام کاظم (علیه السّلام) مي فرمايد:
اگر مردم در خوردن اعتدال مي ورزيدند، بدن هايشان سالم مي ماند.[5]

ـ امام علی (علیه السّلام) مي فرمايد:
لا يَجتمِعُ الجُوُعُ و المَرَضُ
گرسنگي و بيماري با هم جمع نمي شود.[6]
ـ همان حضرت(علیه السّلام)مي فرمايد:
از عادت پرخوري بپرهيز، که اين کار مايه ی سر برداشتن دردها و بيماري ها مي شود.[7] 
ـ همان حضرت(علیه السّلام)مي فرمايد:
کم خوردن نفس را گرامي تر و تن درستي را پايدارتر مي کند.[8]

انديشه ی زلال و پاک

ـ امام علي(علیه السّلام)مي فرمايد:

هر کس در خوردن اندازه نگه دارد، تن درستي اش فزوني گيرد و انديشه اش سالم ماند.[9] 

ـ امام سجّاد(علیه السّلام)مي فرمايد:
کسي که به خداوند مي انديشد و از او مي ترسد و براي او کار مي کند بايد خود را بر گرسنگي تمرين و عادت دهد، به طوري که به سيري شور و شوق نداشته باشد.
اسب ها را نيز همين طور براي پيروزي در مسابقه و گرفتن جايزه، ورزيده و لاغر مي کنند.[10]

لذّت بردن از غذا

ـ امام هادي(علیه السّلام)مي فرمايد:

شب زنده داري خواب را دلنشين تر و گرسنگي، غذا را لذّت بخش تر مي نمايد.[11]

 محبوب ترين اعمال نزد خداوند متعال

ـ پيامبرگرامي اسلام (صلّی الله علیه و آله و سلّم) مي فرمايند:

جهاد کنيد با نفس هاي خود، با گرسنگي و تشنگي که اجر آن مانند کسي است که در راه خدا جهاد کرده و عملي نزد خداوند محبوب تر از گرسنگي و تشنگي نيست.[12]

حساب آسان، سيري و نزديکي به خداوند در قيامتـ

امام علي(علیه السّلام)مي فرمايد: هر که خوراکش کم باشد کمتر حساب پس دهد.[13] 

ـ پيامبر خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) مي فرمايند:
خوشا به حال کسي که غذا نخورد و گرسنگي بکشد؛ زيرا ايشان در قيامت سير هستند.[14]
  
ـ پيامبراسلام (صلّی الله علیه و آله و سلّم) مي فرمايند:
نزديک ترين مردم به خداوند در روز قيامت، کسي است که گرسنگي و تشنگي بسياري کشيده و در دنيا اندوه زيادي ديده است.[15]

ـ رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) مي فرمايند:
طولاني ترين ساعات، روزها و سنوات گرسنگي انسان در صحنه ی قيامت، براي کساني است که بيشترين ساعات و ايّام روزگار دنياي خود را با سيري به سر برده اند.[16]  

 داخل شدن در زمره ی اولياء خدا

ـ از رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) پرسيدند: علامات خاصّان چيست؟

فرمود: در دنيا زنداني اند.
زبان هايشان را از پرگويي بازداشته اند.
شکم هايشان را از پرخوري نگه داشته اند.[17]

ـ توضيح داديم که رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) در وصف کساني که نيمي از گنجايش معده را پر مي کنند، فرمودند: اين وضعيت، بخشي از پيامبري است.[18] 
ـ در حديث معراج يکي از صفات اولياء خدا آمده است:
شکم هايشان از خوراک حرام خالي است.[19]

ـ علاّمه نراقي در کتاب معراج السّعاده به نقل از يکي از زوجات رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) مي نويسد که:
رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) هرگز سير نشد و چه بسا گاهي او را گرسنه مي ديدم و دلم به حال او مي سوخت و گريه مي کردم.
روزي به آن حضرت عرض کردم: جانم فدايتان! چرا آن قدر غذا مي خوريد که فقط قوّت شما باشد و به اندازه ی رفع گرسنگي غذا نمي خوريد؟ مگر چه ضرري دارد؟

آن حضرت فرمود: برادران من از پيامبران اولوالعزم بر حالتي بدتر از من صبر مي کردند و بر همين حالت از دنيا رفته و به محضر پروردگارشان حاضر شدند و خداوند ايشان را اکرام فرمود. من شرم دارم که بر حالت رفاهيت بگذرانم و مرتبه ام پست تر از ايشان باشد. پس صبرکردن در اين چند روز کوتاه دنيا، محبوب تر است از کم شدن نصيب و بهره ی آخرت،  و هيچ چيز نزد من محبوب تر از اين نيست که به برادران و دوستان خود ملحق شوم.[20] 

ـ امام صادق(علیه السّلام)مي فرمايد:
عدّه اي براي ديدار اميرالمؤمنين (علیه السّلام) به خانه ی آن حضرت رفتند و خود را از شيعيان حضرت معرفي کردند.
حضرت فرمود: چرا سيماي شيعيان را در چهره ی شما نمي بينم؟
عرض کردند: مگر شيعيان چگونه اند؟
فرمود: شيعيان ما کساني هستند که اين ويژگي ها را دارند:
1- رنگ چهره ی آن ها از بي خوابي به زردي گرایيده است.
2- چشمانشان از فرط گريه و راز و نياز شبانه به درگاه خدا، کم نور شده است.
3- شکم هاي ايشان از شدّت گرسنگي به پشت چسبيده است.
4- لب هايشان از کثرت دعا کردن به پيشگاه الهي خشکيده است.
5- کمرهاي آن ها از عبادت شبانه خميده است.[21] 


 محبوبيت نزد فرشتگان

ـ از وجود نازنين پيامبر اسلام (صلّی الله علیه و آله و سلّم) روايت شده است که فرمودند:

هر کس که زياد تسبيح و تمجيد حق کند و کم بخورد و کم بنوشد و کم بخوابد، فرشتگان مشتاق او مي شوند.[22]


 اعطاي حکمت و عبادت


ـ پيامبراسلام (صلّی الله علیه و آله و سلّم) مي فرمايند:

نور حکمت، گرسنگي است و دور شدن از خدا، سيري. پس سير نباشيد که نور معرفت در دل هايتان مي فسرد و خاموش مي شود.[23]

 کم خوري به قدری اهمّيت دارد که فقط زمينه ساز براي مواهب ديگر نيست، بلکه نفس کم خوري هم يک عبادت و ارزش است. در اين رابطه تصريحاً در روايات ذکر شده است.
ـ رسول مکرّم اسلام(صلّی الله علیه و آله و سلّم)مي فرمايند:
کم چيز خوردن عبادت است.[24] 

ديدار با خداوند و رضايت پروردگار از ايشان

ـ عيسي بن مريم(علیه السّلام)مي فرمايد:

گرسنگي دهيد جگرهاي خود را، و برهنه و عريان داريد بدن هاي خود را، که شايد به اين جهت دل هاي شما خدا را ببيند.[25]

فرمایشات مهمّ پیامبر (صلّی الله علیه و آله و سلّم) به اسامه

ـ اسامه بن زيد در گفتار بسيار مهمّي از پيامبراعظم(صلّی الله علیه و آله و سلّم) نقل مي کند که آن حضرت اوصاف عارفان پرهیزکار را به شرح ذیل بیان فرمود:

نزديک ترين انسان در روز قيامت به حقّ، آن کسي است که گرسنگي و تشنگي و حزنش در دنيا طولاني باشد. اينان آگاهان و پرهيزکاراني مي باشند که در بين مردم شناخته نيستند و اگر غايب شوند، از آنان پي جویي نمي شود، قطعات زمين آنان را مي شناسد و ملایکه ی آسمان آنان را در محاصره دارند. مردم دل خوش به نعمت مادّي دنيايند و اينان دل خوش به طاعت حق، فرش مردم فرش نرم و پرگوشت ولي فرش آنان پهنه ی زمين و راه است. مردم زحمات انبياء و اخلاقشان را ضايع مي کنند و اينان در مقام حفظ واقعيت نبوّت و اخلاق انبياء در کردار و افعال و اخلاق خود هستند. زمين بر مرگ آنان مي گريد و خداوند بر هر شهري که اينان در آن نيستند، غضب دارد. صدایي و خواسته اي چون صداي سگان بر جيفه ی دنيا نسبت به دنيا و شئونش ندارد. غذايشان رویيدني زمين،لباسشان کهنه و سر و رويشان غبارآلود است. چون مردم به آنان نظر افکنند، تصوّر مي کنند اينان را مرضي است که دوا ندارد. در حقّ آنان مي گويند:
بيچاره ها وضعشان از نظر فکري درهم و عقل از سرشان پريده، درحالي که نه از نظر فکري درهمند و نه عقلشان از دست رفته، بلکه بر اثر تابش نور الهي به قلبشان از محبّت هاي غلط نسبت به دنيا خالي شده و به اين خاطر وضع ديگري پيدا کرده اند، آن وقت مردم کوتاه فکر تصوّر مي کنند اينان بي عقلند، بلکه عاقل اينان و آلودگان به دنيا بي عقلند. شرف دنيا و آخرت از آنان است.

 اي اسامه! هرگاه يکي از آنان را در شهري يافتي، بدان که براي اهل آن شهر پناه گاه از عذاب آسماني اند، با بودن اينان خداوند اهل آن شهر را عذاب نمي کند. زمين از آنان خوشحال است و خداوند از ايشان راضي. اينان را به عنوان برادر خود انتخاب کن! باشد که به وسيله ی آنان نجات يابي.
اي اسامه! اگر بتواني به هنگام رسيدن مرگ، شکمت گرسنه و کبدت تشنه باشد، اين طور باش که به اين خاطر به شرف منازل رسي و همنشين با انبيا شوي و با رفتن روحت به عالم بعد ملایکه خوشحال گردند و حضرت حق بر تو درود فرستد.[26]

برگرفته از کتاب در محضر امیرالمؤمنین(علیه السّلام) - جلد4
حجة الاسلام و المسلمین محمدرضا حاتم پوری کرمانی

-------------------------------------------------------------------------------

 1 - مصباح الشّريعه، ص269
 2 - سيري در رساله حقوق امام سجّاد(علیه السّلام)، ج1، ص206، به نقل از بحارالانوار، ج3، ص337
 3 - معراج السّعاده، ص307
 4 - حليه المتّقين، ص44
 5 - وسائل الشيعه، ج16، ص406
 6 - ميزان الحکمه، ج1، ص161
 7 - همان مدرک
 8 - همان مدرک، ص157
 9 - همان مدرک
 10 - بحارالانوار، ج78، ص129
 11 - ميزان الحکمه، ج1، ص163
 12 - معراج السّعاده، ص308
 13 - ميزان الحکمه، ج1، ص157
 14 - مستدرک الوسائل، ج16، ص209
 15 - محجه البيضاء، ج5، ص146 و معراج السّعاده، ص308
 16 - سيري در رساله حقوق امام سجّاد، ج1، ص202 و بحارالانوار، ج63، ص339
 17 - ميزان الحکمه، ج1، ص163
 18 - همان مدرک، ص157
 19 - ارشادالقلوب، ص199
 20 - معراج السّعاده، ص308 و احياء العلوم، ج3، ص71
 21 - سيري در رساله حقوق امام سجّاد، ج1، ص214، به نقل از ارشادالقلوب
 22 - ميزان الحکمه، ج1، ص157
 23 - همان مدرک، ص163
 24 - معراج السّعاده، ص308
 25 - همان مدرک
 26 - عرفان اسلامي، ج9، ص226

 
نوشته شده توسط حمید سطوتی در ساعت 13:29 | لینک  |